TWIERDZE OSIEMNASTOWIECZNEJ EUROPY

Instytut Historii Uniwersytetu Humanistyczno-Przyrodniczego im. Jana Długosza w Częstochowie


Polskie Towarzystwo Historyczne Oddział w Częstochowie

Stowarzyszenie Garnizon Fortecy Częstochowskiej


Twierdze osiemnastowiecznej Europy

Spotkanie 3: Rola fortyfikacji w systemach obronnych państw

Częstochowa, 13–14 września 2019 r.


Szanowni Państwo!

Zapraszamy do wzięcia udziału w III Międzynarodowej Konferencji Naukowej z cyklu Twierdze osiemnastowiecznej Europy, która odbędzie się w Częstochowie w dniach 13–14 września 2019 r. Tym razem hasłem wywoławczym będzie Rola fortyfikacji w systemach obronnych państw.

Twierdze (gdyż to one będą głównym przedmiotem rozważań) były istotnym elementem osiemnastowiecznej europejskiej sztuki wojskowej. Było to widoczne zarówno w zmaganiach prowadzonych na „Starym Kontynencie”, jak i w czasie wojen toczonych w koloniach. Twierdze były zasadniczym elementem linii obronnych, zabezpieczając miasta, porty, trakty i przeprawy o znaczeniu strategicznym, powstrzymując działania ofensywne nieprzyjaciela i osłaniając mobilizację własnych wojsk w głębi kraju lub zapewniając schronienie dla wycofujących się korpusów polowych. Z drugiej strony twierdze stanowiły podstawę operacyjną dla działań ofensywnych, dostarczając wojskom zaopatrzenia (broni, amunicji i żywności) oraz odbierając rannych i chorych żołnierzy, a także jeńców wojennych. Znajdujące się w nich garnizony, mogły też wymuszać posłuszeństwo na terenie zamieszkałym przez ludność wrogo nastawioną do władz lub do lokalnych elit, tym samym zapewniając utrzymanie bezpieczeństwa wewnętrznego w państwie. Poza tym twierdze oddziaływały na gospodarkę, hamując rozwój ośrodków miejskich, ściśniętych „gorsetem fortyfikacji”, lub wpływając stymulująco, poprzez rozwój handlu, rzemiosła i usług na rzecz garnizonu.

Z względu na tak duże znaczenie twierdze były wielokrotnie opisywane przez osiemnastowiecznych podróżników lub osoby relacjonujące przebieg działań wojennych, a następnie przez historyków zajmujących się różnymi aspektami dziejów. Natomiast w czasach współczesnych stanowią one również wdzięczny obszar zainteresowań dla osób zajmujących się ochroną zabytków, jak i dla licznych grup rekonstrukcji historycznej. Częstokroć też twierdze pojawiają się na kartach powieści, których akcja rozgrywa się w realiach osiemnastowiecznych, czego przykładem może być książka autorstwa Alberta Sáncheza Piñola – Victus. Upadek Barcelony 1714.

W związku z tak szeroką tematyką proponujemy kilka obszarów badawczych:

1. Twierdze na terenie Rzeczypospolitej Obojga Narodów;
2. Twierdze państw europejskich;
3. Twierdze europejskie poza Europą;
4. Inżynierowie i plany twierdz;
5. Garnizony, artyleria i cekhauzy w osiemnastowiecznych twierdzach;
6. Twierdza – miejsce odosobnienia;
7. Relacje pomiędzy twierdzą a miastem, żołnierzami a cywilami;
8. Twierdze w osiemnastowiecznych relacjach z podróży, diariuszach i pamiętnikach;
9. Twierdze w ujęciu historiograficznym;
10. Obraz osiemnastowiecznych twierdz w literaturze pięknej;
11. Ochrona zabytków – doświadczenia i inicjatywy.

W założeniu organizatorów konferencja ma również na celu popularyzowanie wiedzę z zakresu historii powszechnej i historii Polski, a także rozbudzanie wśród młodzieży zainteresowania mało znanym okresem XVIII wieku. W związku z tym zaplanowano imprezę towarzyszącą przygotowaną przez Stowarzyszenie Garnizon Fortecy Częstochowskiej.

PATRONAT HONOROWY:

KOMITET NAUKOWY:

– prof. dr hab. Bogusław Dybaś

– prof. dr hab. Mirosław Nagielski

– prof. dr hab. Tadeusz Srogosz

KOMITET ORGANIZACYJNY:

– dr hab. Maciej Trąbski, prof. UJD – przewodniczący

– dr Anna Czerniecka-Haberko

– dr Katarzyna Milik

– dr Norbert Morawiec

– mgr Łukasz Cholewiński – sekretarz konferencji

– Artur Kramer (SGFCz)

Ten wpis został opublikowany w kategorii Aktualności. Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.